Wat er van het land komt

€ 3,60 per bakje·Het Fruitbedrijf Oranjehof

Aardbeien van het ras Elsanta, geplukt op de dag dat u ze koopt. Ze zijn niet gekoeld en dus vol van smaak, maar u moet ze wel binnen twee dagen eten. Het seizoen begint bij ons buiten in de laatste week van mei en loopt tot begin juli. Daarna komen de doordragers, die tot in september doorgaan maar kleiner blijven en iets zuurder zijn. Wassen doet u ze pas vlak voor het eten, en met het kroontje er nog aan: zonder kroontje loopt een aardbei vol water en verliest hij smaak. Bewaar ze op een schaal in een laag, niet gestapeld, en haal ze een halfuur voor het eten uit de koelkast. Koud smaakt een aardbei naar weinig. Een bakje is een half pond. In de weken dat wij veel plukken staan er ook kistjes van twee kilo voor wie jam wil maken; die zijn goedkoper per kilo en bestaan uit vruchten die net te rijp zijn om nog een dag te liggen.

€ 3,60 per bakje·Appelgaard Friesland

Aardbeien van het ras Elsanta, geplukt op de dag dat u ze koopt. Ze zijn niet gekoeld en dus vol van smaak, maar u moet ze wel binnen twee dagen eten. Het seizoen begint bij ons buiten in de laatste week van mei en loopt tot begin juli. Daarna komen de doordragers, die tot in september doorgaan maar kleiner blijven en iets zuurder zijn. Wassen doet u ze pas vlak voor het eten, en met het kroontje er nog aan: zonder kroontje loopt een aardbei vol water en verliest hij smaak. Bewaar ze op een schaal in een laag, niet gestapeld, en haal ze een halfuur voor het eten uit de koelkast. Koud smaakt een aardbei naar weinig. Een bakje is een half pond. In de weken dat wij veel plukken staan er ook kistjes van twee kilo voor wie jam wil maken; die zijn goedkoper per kilo en bestaan uit vruchten die net te rijp zijn om nog een dag te liggen.

€ 3,90 per bakje·Streekmarkt Groene Hart

Aardbeien van het ras Elsanta, geplukt op de dag dat u ze koopt. Ze zijn niet gekoeld en dus vol van smaak, maar u moet ze wel binnen twee dagen eten. Het seizoen begint bij ons buiten in de laatste week van mei en loopt tot begin juli. Daarna komen de doordragers, die tot in september doorgaan maar kleiner blijven en iets zuurder zijn. Wassen doet u ze pas vlak voor het eten, en met het kroontje er nog aan: zonder kroontje loopt een aardbei vol water en verliest hij smaak. Bewaar ze op een schaal in een laag, niet gestapeld, en haal ze een halfuur voor het eten uit de koelkast. Koud smaakt een aardbei naar weinig. Een bakje is een half pond. In de weken dat wij veel plukken staan er ook kistjes van twee kilo voor wie jam wil maken; die zijn goedkoper per kilo en bestaan uit vruchten die net te rijp zijn om nog een dag te liggen.

€ 5,80 per stuk·Bijenpark Honingdal

Jam van onze eigen aardbeien, gekookt met rietsuiker en citroen, verder niets. Per pot van driehonderdvijftig gram. Wij koken hem in kleine ketels van drie kilo tegelijk, want in een grote pan duurt het indikken zo lang dat de smaak van verse aardbei verdwijnt. Er gaat geen geleermiddel in; de citroen levert het zuur waarmee de pectine uit de vrucht zelf zijn werk doet. Daardoor is de jam wat losser dan u gewend bent. De suikerverhouding is lager dan de norm, ongeveer zestig procent van wat een fabriek gebruikt, dus na openen hoort de pot in de koelkast en is hij binnen drie weken op. Ongeopend houdt hij donker en koel twee jaar zonder in te boeten. Wij maken ook jam van frambozen, rode bes en pruim, maar alleen in de weken dat die vruchten er zijn. Wat er staat, staat op de plank; nabestellen kan pas het jaar erop.

€ 2,30 per kg·Het Fruitbedrijf Oranjehof

Handgeplukte appels uit de hoogstamboomgaard. Welk ras er ligt wisselt per week; er staat altijd bij of hij zoet of zuur is en of hij deugt om te bakken. De boomgaard telt veertig oude rassen, waarvan u de meeste in een supermarkt niet tegenkomt: Sterappel, Notarisappel, Zoete Ermgaard, Dubbele Bellefleur. Ze rijpen niet tegelijk, dus wij plukken van eind augustus tot in november in zes of zeven rondes. Een appel uit de hoogstam is kleiner en ongelijker van vorm dan een gekweekte, en draagt vaker een bruin plekje. Bewaren doet u ze koel en donker; de late rassen houden het in een kelder tot maart. Zet ze niet bij ander fruit of groenten, want een appel geeft een gas af waar de rest sneller van rijpt.

€ 2,30 per kg·Appelgaard Friesland

Handgeplukte appels uit de hoogstamboomgaard. Welk ras er ligt wisselt per week; er staat altijd bij of hij zoet of zuur is en of hij deugt om te bakken. De boomgaard telt veertig oude rassen, waarvan u de meeste in een supermarkt niet tegenkomt: Sterappel, Notarisappel, Zoete Ermgaard, Dubbele Bellefleur. Ze rijpen niet tegelijk, dus wij plukken van eind augustus tot in november in zes of zeven rondes. Een appel uit de hoogstam is kleiner en ongelijker van vorm dan een gekweekte, en draagt vaker een bruin plekje. Bewaren doet u ze koel en donker; de late rassen houden het in een kelder tot maart. Zet ze niet bij ander fruit of groenten, want een appel geeft een gas af waar de rest sneller van rijpt.

€ 2,60 per kg·Streekmarkt Groene Hart

Handgeplukte appels uit de hoogstamboomgaard. Welk ras er ligt wisselt per week; er staat altijd bij of hij zoet of zuur is en of hij deugt om te bakken. De boomgaard telt veertig oude rassen, waarvan u de meeste in een supermarkt niet tegenkomt: Sterappel, Notarisappel, Zoete Ermgaard, Dubbele Bellefleur. Ze rijpen niet tegelijk, dus wij plukken van eind augustus tot in november in zes of zeven rondes. Een appel uit de hoogstam is kleiner en ongelijker van vorm dan een gekweekte, en draagt vaker een bruin plekje. Bewaren doet u ze koel en donker; de late rassen houden het in een kelder tot maart. Zet ze niet bij ander fruit of groenten, want een appel geeft een gas af waar de rest sneller van rijpt.

€ 5,10 per stuk·Bijenpark Honingdal

Ingekookt appelsap van de kleine appels uit de boomgaard, dertien uur op het vuur. Donker en licht zuur; lekker op brood met oude kaas. Er gaat niets in behalve appel. Van honderd liter sap blijft ongeveer tien liter stroop over, en dat indampen is precies waar de kleur en de karamelsmaak vandaan komen. Wij gebruiken er de vruchten voor die te klein of te bont zijn om los te verkopen, dus er gaat niets verloren. Een pot houdt het jaren, ook geopend, want door het suikergehalte kan er weinig in groeien. Behalve op brood is hij goed in een stoofpot met rundvlees of door een salade met noten. Twee lepels in zuurkool maken daar een heel ander gerecht van. De pot weegt vierhonderdvijftig gram en is een halfjaar werk van de boomgaard, want stropen doen wij één keer per jaar, in november, als alle appels binnen zijn.

€ 65,00 per doos·Boerderij Morgenrood

Een pakket van vijf kilo, verdeeld over stukken om te braden, te stoven en te grillen, plus gehakt. Er zit een blad bij met bereidingstijden per stuk. Wij verkopen in pakketten en niet per stuk, omdat een dier uit meer bestaat dan biefstuk. Wie alleen het malse deel koopt, laat de rest aan iemand anders over, en dan klopt het rekensommetje van een kleine kudde niet meer. In het pakket zit daarom van elk wat. Het vlees hangt drie weken aan het bot voordat het wordt uitgesneden, wat het malser maakt en de smaak verdiept. U krijgt het diepgevroren mee in een isolatiedoos; laat het in de koelkast ontdooien en reken daarvoor op een etmaal. Wij slachten een paar keer per jaar, dus bestellen gaat op intekening.

€ 65,10 per doos·Schapenboerderij Heibloemke

Een pakket van vijf kilo, verdeeld over stukken om te braden, te stoven en te grillen, plus gehakt. Er zit een blad bij met bereidingstijden per stuk. Wij verkopen in pakketten en niet per stuk, omdat een dier uit meer bestaat dan biefstuk. Wie alleen het malse deel koopt, laat de rest aan iemand anders over, en dan klopt het rekensommetje van een kleine kudde niet meer. In het pakket zit daarom van elk wat. Het vlees hangt drie weken aan het bot voordat het wordt uitgesneden, wat het malser maakt en de smaak verdiept. U krijgt het diepgevroren mee in een isolatiedoos; laat het in de koelkast ontdooien en reken daarvoor op een etmaal. Wij slachten een paar keer per jaar, dus bestellen gaat op intekening.

€ 65,00 per doos·Varkenshouderij Meijershoeve

Een pakket van vijf kilo, verdeeld over stukken om te braden, te stoven en te grillen, plus gehakt. Er zit een blad bij met bereidingstijden per stuk. Wij verkopen in pakketten en niet per stuk, omdat een dier uit meer bestaat dan biefstuk. Wie alleen het malse deel koopt, laat de rest aan iemand anders over, en dan klopt het rekensommetje van een kleine kudde niet meer. In het pakket zit daarom van elk wat. Het vlees hangt drie weken aan het bot voordat het wordt uitgesneden, wat het malser maakt en de smaak verdiept. U krijgt het diepgevroren mee in een isolatiedoos; laat het in de koelkast ontdooien en reken daarvoor op een etmaal. Wij slachten een paar keer per jaar, dus bestellen gaat op intekening.

€ 16,50 per kg·Boerderij Morgenrood

Karbonades, buikspek en worst van varkens uit de strostal. Het spek roken wij zelf boven eikenhout, achter de schuur. De dieren groeien op stro en hebben een buitenuitloop, en ze worden ouder dan in de gangbare houderij. Dat levert vlees op met meer vet ertussen, wat in de pan smelt en waar de smaak in zit; het is dus geen vlees om droog te bakken tot het grijs is. De karbonades snijden wij dik, ongeveer drie centimeter, zodat u ze kunt aanbraden en laten rusten zonder dat ze uitdrogen. Het buikspek is ongezouten en ongekruid, dus u bepaalt zelf wat erbij gaat. De worst is puur vlees met zout en peper, zonder vulmiddel, en is daarom stugger dan een fabriekworst.

€ 3,15 per doos·Biologische Hoeve Veldleeuwerik

Biologische eieren, per doos van zes. Gewassen worden ze niet: het laagje op de schaal houdt ze langer goed, dus bewaar ze buiten de koelkast. Biologisch betekent hier vier dingen tegelijk: biologisch voer, minder dieren per vierkante meter, verplichte buitenuitloop en geen preventieve antibiotica. Het nummer op het ei begint daarom met een nul; dat cijfer is het enige harde gegeven op een eierdoos. Ons koppel is klein en loopt achter de boomgaard, waar de bomen dekking geven. Een hen die zich veilig voelt gaat verder van de stal en eet gevarieerder, en dat is aan de dooier te zien. Wilt u ze koken, neem dan de oudste uit de doos: een vers ei laat zich veel slechter pellen. De doos is van karton en gaat er bij ons weer in als u hem meebrengt; dat scheelt per jaar een paar duizend dozen. Eieren van eenden hebben wij niet, die vraag krijgen wij vaak.

€ 2,95 per doos·Kippenboerderij De Vrije Uitloop

Biologische eieren, per doos van zes. Gewassen worden ze niet: het laagje op de schaal houdt ze langer goed, dus bewaar ze buiten de koelkast. Biologisch betekent hier vier dingen tegelijk: biologisch voer, minder dieren per vierkante meter, verplichte buitenuitloop en geen preventieve antibiotica. Het nummer op het ei begint daarom met een nul; dat cijfer is het enige harde gegeven op een eierdoos. Ons koppel is klein en loopt achter de boomgaard, waar de bomen dekking geven. Een hen die zich veilig voelt gaat verder van de stal en eet gevarieerder, en dat is aan de dooier te zien. Wilt u ze koken, neem dan de oudste uit de doos: een vers ei laat zich veel slechter pellen. De doos is van karton en gaat er bij ons weer in als u hem meebrengt; dat scheelt per jaar een paar duizend dozen. Eieren van eenden hebben wij niet, die vraag krijgen wij vaak.

€ 7,80 per stuk·Bijenpark Honingdal

Vloeibare lentehoning van fruitbloesem en paardenbloem, geslingerd in mei. Kristalliseert vanzelf na een paar maanden; dat is geen bederf, zet het potje in lauw water. De kasten staan verspreid over de omliggende akkers en boomgaarden, en een bij vliegt hooguit drie kilometer. Wat er in de pot zit, komt dus letterlijk uit deze omgeving, en elke oogst smaakt naar wat er dat voorjaar in bloei stond. Geen twee jaren zijn hetzelfde. Wij slingeren koud en zeven alleen grof, dus er blijft wat stuifmeel in. Daardoor is de honing troebeler dan een fabriekshoning en kristalliseert hij sneller. Verwarm hem niet boven de veertig graden, want dan gaan de enzymen kapot en houdt u zoetstof over. Honing bederft niet en kan jaren in de kast staan.

€ 3,50 per stuk·Hoeve Het Strodak

Gekarnde roomboter, licht gezouten. Wij karnen één keer per week, op donderdag, en verkopen in stukken van tweehonderdvijftig gram. De room laten wij eerst een etmaal zuren voordat hij de karn in gaat. Dat is de ouderwetse manier en levert een volle, iets nootachtige smaak op die zoete roomboter niet heeft. Wat er na het karnen overblijft is karnemelk, en die staat er dezelfde dag naast. In de zomer is de boter dieper geel dan in de winter: dat komt van het gras en niet uit een flesje. Bewaar haar afgedekt in de koelkast, want boter neemt geuren aan van alles wat ernaast ligt. In de vriezer houdt ze een halfjaar zonder dat u het proeft. Gezouten of ongezouten: zeg het erbij, dan leggen wij het juiste stuk klaar. Ongezouten is de betere om mee te bakken, gezouten de betere op brood.

€ 3,70 per stuk·Kaasboerderij De Veldhoek

Gekarnde roomboter, licht gezouten. Wij karnen één keer per week, op donderdag, en verkopen in stukken van tweehonderdvijftig gram. De room laten wij eerst een etmaal zuren voordat hij de karn in gaat. Dat is de ouderwetse manier en levert een volle, iets nootachtige smaak op die zoete roomboter niet heeft. Wat er na het karnen overblijft is karnemelk, en die staat er dezelfde dag naast. In de zomer is de boter dieper geel dan in de winter: dat komt van het gras en niet uit een flesje. Bewaar haar afgedekt in de koelkast, want boter neemt geuren aan van alles wat ernaast ligt. In de vriezer houdt ze een halfjaar zonder dat u het proeft. Gezouten of ongezouten: zeg het erbij, dan leggen wij het juiste stuk klaar. Ongezouten is de betere om mee te bakken, gezouten de betere op brood.

€ 3,60 per stuk·Zuivelbedrijf De Goede Grond

Gekarnde roomboter, licht gezouten. Wij karnen één keer per week, op donderdag, en verkopen in stukken van tweehonderdvijftig gram. De room laten wij eerst een etmaal zuren voordat hij de karn in gaat. Dat is de ouderwetse manier en levert een volle, iets nootachtige smaak op die zoete roomboter niet heeft. Wat er na het karnen overblijft is karnemelk, en die staat er dezelfde dag naast. In de zomer is de boter dieper geel dan in de winter: dat komt van het gras en niet uit een flesje. Bewaar haar afgedekt in de koelkast, want boter neemt geuren aan van alles wat ernaast ligt. In de vriezer houdt ze een halfjaar zonder dat u het proeft. Gezouten of ongezouten: zeg het erbij, dan leggen wij het juiste stuk klaar. Ongezouten is de betere om mee te bakken, gezouten de betere op brood.

€ 2,50 per kg·Boerderij De Groene Weide

Courgettes van rond de twintig centimeter. Groter laten worden wij ze niet: dan wordt de smaak waterig en de pit hard, en dat is precies het bezwaar dat mensen tegen courgette hebben. De planten staan buiten en dragen van eind juni tot de eerste nachtvorst. In de drukste weken oogsten wij elke dag, want een courgette groeit in vierentwintig uur een paar centimeter door. Bewaar ze koel maar niet in de koelkast; bij tien graden houden ze twee weken. De schil hoeft er niet af, die is dun en draagt de meeste smaak. Snijdt u hem in plakken en bakt u die droog in een hete pan voordat u er olie bij doet, dan trekt het vocht eruit en blijft het geen papje.

€ 2,70 per kg·Biologisch Bedrijf Zonnehoek

Courgettes van rond de twintig centimeter. Groter laten worden wij ze niet: dan wordt de smaak waterig en de pit hard, en dat is precies het bezwaar dat mensen tegen courgette hebben. De planten staan buiten en dragen van eind juni tot de eerste nachtvorst. In de drukste weken oogsten wij elke dag, want een courgette groeit in vierentwintig uur een paar centimeter door. Bewaar ze koel maar niet in de koelkast; bij tien graden houden ze twee weken. De schil hoeft er niet af, die is dun en draagt de meeste smaak. Snijdt u hem in plakken en bakt u die droog in een hete pan voordat u er olie bij doet, dan trekt het vocht eruit en blijft het geen papje.

€ 2,80 per kg·Akkerbedrijf Vlakke Landen

Courgettes van rond de twintig centimeter. Groter laten worden wij ze niet: dan wordt de smaak waterig en de pit hard, en dat is precies het bezwaar dat mensen tegen courgette hebben. De planten staan buiten en dragen van eind juni tot de eerste nachtvorst. In de drukste weken oogsten wij elke dag, want een courgette groeit in vierentwintig uur een paar centimeter door. Bewaar ze koel maar niet in de koelkast; bij tien graden houden ze twee weken. De schil hoeft er niet af, die is dun en draagt de meeste smaak. Snijdt u hem in plakken en bakt u die droog in een hete pan voordat u er olie bij doet, dan trekt het vocht eruit en blijft het geen papje.

€ 9,90 per bos·Tuinbedrijf De Zonnebloem

Een gebonden bos van wat er die dag bloeit, ongeveer vijftien stelen. In de zomer zonnebloemen en zinnia's, in het najaar dahlia's en chrysanten. Wij telen zestig soorten snijbloemen in de volle grond, zonder verwarming en zonder belichting. Dat betekent dat het aanbod met de week verandert en dat er in de winter niets is: van mei tot november staat er iets, daarbuiten is het veld leeg. Een bos uit een Nederlandse kas kost aan energie het veelvoud van wat hier groeit. Snijd de stelen thuis schuin af en haal de blaadjes weg die onder water komen te staan, anders gaat het water rotten. Ververs elke twee dagen. Zo staat een bos een week tot tien dagen, afhankelijk van wat erin zit.

€ 9,80 per bos·Rozenkwekerij Bloemendaal

Een gebonden bos van wat er die dag bloeit, ongeveer vijftien stelen. In de zomer zonnebloemen en zinnia's, in het najaar dahlia's en chrysanten. Wij telen zestig soorten snijbloemen in de volle grond, zonder verwarming en zonder belichting. Dat betekent dat het aanbod met de week verandert en dat er in de winter niets is: van mei tot november staat er iets, daarbuiten is het veld leeg. Een bos uit een Nederlandse kas kost aan energie het veelvoud van wat hier groeit. Snijd de stelen thuis schuin af en haal de blaadjes weg die onder water komen te staan, anders gaat het water rotten. Ververs elke twee dagen. Zo staat een bos een week tot tien dagen, afhankelijk van wat erin zit.

€ 14,60 per kg·Hoeve Het Strodak

Rauwmelkse boerenkaas, verkrijgbaar van jong tot twee jaar oud. Hoe ouder, hoe droger en zouter; de kristalletjes in de oude kaas zijn eiwit en horen erbij. Rauwmelks wil zeggen dat de melk niet verhit is voordat hij de ketel in gaat. Dat maakt het verschil in smaak, want de bacteriën uit de melk van dit bedrijf zijn er dan nog, en die zijn per bedrijf en per seizoen anders. Zomerkaas van koeien in de wei is geler en voller dan winterkaas. Bewaar kaas in kaaspapier of in een doek, niet in plastic, en in de koelkast op de minst koude plank. Haal hem een uur voor het eten eruit: koud proeft u de helft niet. Wordt er toch schimmel zichtbaar op de snijkant, dan snijdt u die er ruim af.